2004 წელი. სვეტიცხოველი

დისკუსია პრესის გავრცელების თემაზე

დღევანდელი რუსეთი…. რეალობა!

პუტინმა ხმების 100 % პროცენტი ჩეჩნეთიდან და ფსიქიატრიული კლინიკებიდან (პუტინისგან განსხვავებით ის ხალხი მკურნალობს მაინც) მიიღო. მოკავშირე დიქტატორთა და ტირანთა ერთი ყველაზე ოდიოზური და გავლენიანი ნაწილი სახლში, ციხეში ან საფლავშია (თუმცა ავანსცენაზე რჩება ჩავესი, აზიელი ლიდერები, ისლამურ რესპუბლიკებს შორის ყველაზე ძლიერი მხარდმჭერი პაკისტანი). მოსკოვში 10 000ზე მეტი ადამიანი გამოვიდა პუტინის პოლიტიკის წინააღმდეგ (სავარაუდოდ საპროტესტო მუხტი და ადამიანთა რაოდენობაც გაიზრდება). რუსეთის მიერ ოკუპირებულ საქართველოს ტერიტორიებზე (განსაკუთრებით სამაჩაბლოში) პროცესები კანონზომიერად ვითარდება. ეს ყველაფერი არ ნიშნავს იმას, რომ ხვალ პუტინი აღარ იქნება, თუმცა ეს შეიძლება მოხდეს ზეგ. ჩვენ, ჩვენი სახელმწიფო ამ მომენტს მზად უნდა დახვდეს…

დღეს სტუმრად ვიყავი მარტოხელა ქალბატონთან, თინა კიკოლაშვილთან რომელიც ავარიულ სახლში ცხოვრობს. იმის მიუხედავად, რომ მიმდინარე წლის ბიუჯეტში საკმარისი რაოდენობის თანხებია გამოყოფილი ავარიული სახლების პრობლემის მოსაგვარებლად, მაინც არსებობს არათუ დანგრევის საფრთხის ქვეშ მყოფი შენობები, არამედ ავარიული უბნები. ფიროსმანის ქუჩა და ოქროს უბანი ამის კარგი მაგალითია

ეჭვები პატრიარქზე ანუ რას ითხოვს ბასილ კობახიძე და დრონი.გე ეკლესიისგან

მიმდინარე წლის 21 ნოემბერს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II ქართველ სასულიერო მოღვაწეებთან ერთად მოსკოვში ჩავიდა. დიახ, იმ ქვეყნის დედაქალში რომელიც საუკუნეების მანძილზე გეგმაზომიერად, ნაირგვარი პოლიტიკური ფილოსოფიისა თუ კონიუქტურის მქონე სახელმწიფოს (ცარისტული, კომუნისტური) მსახვრალი ხელით ანგრევდა და მიზანიმართულად ანადგურებდა ქართულს როგორც მოვლენას და რომელმაც ბოლოს 2008 წელს, დაღვარა ქართველი ჯარისკაცებისა და მოქალაქეების წმინდა სისხლი, მოახდინა ჩვენი უძვირფასესი ქვეყნის ტერიტორიების 20 % ოკუპაცია და დღესაც ცდილობს ყველა ხერხის გამოყენებას იმისთვის რომ მაქსიმალურად შეუზღუდოს თანამედროვე ქართულ სახელწიფოს არსებობისათვის საჭირო სივრცე და გამოაცალოს სასიცოცხლო ენერგია. თუმცა ღვთის მადლით ამას ის ვერ შეძლებს…!
ჰო, დავუბრუნდეთ მთავარს. იმას ვამბობდით, რომ ქართველების მიმართ ამგვარად განწყობილი სახელმწიფოს დედაქალაქში ჩავიდა ჩვენი ერის სულიერი მამა, მისი უწმინდესობა და უნეტარესობა. თბილისში კი სხვადასხვა გამოცემების ფურცლებზე თუ ექსპერტად წოდებული ინდივიდების ბაგეებზე აიშალა მგზნებარება და ვერბალური ღვარცოფი, ისტერია და კვნესა იმის თაობაზე, რომ ეს იმაზე მეტია, ვიდრე უბრალოდ ვიზიტი, რომ ეს რაღაც კონსპირაციული გეგმის ერთი ფრაგმენტი და შენიღბულ-შეთქმულ-განდობილ კაცთა პოლიტიკაა. არადა რა სასაცილოდ, რა საწყალობლად მოსჩანს ეს ხალხი ამ პოზაში თუ ამ პოზიციის გამოხატვისას. ნაჩქარევად დასკვნების გამოტანა არ არის კარგი საქმე და აქამდე ვერიდებოდი კიდეც მათზე შემქმნოდა ამგვარი შთაბეჭდილება, თუმცა ახლა უკვე დარწმუნებული ვარ, რომ ეს ჯგუფი (ამ ჯგუფში ვგულისმხობ რელიგიათმცოდნე ბასილ კობახიძეს და გამოცემა დრონი.გე-ს), რომლებიც პროპაგანდისტული მანქანის კარგად თავგაქონილ ჭანჭიკებს წარმოაგდენენ, სულგანაბული, სადღაც, მხოლოდ ტელევიზორისა და კომპიუტერის მკრთალად განათებული, სინამდვილეში კი ბნელი ოთახის სირღმეში მიყუჟული ელოდება რაიმე ისეთს, რაც ხელში ააღებინებს კალამს და მისცემს საბაბს შეთხზას რაღაც ისეთი რაც მისი წარმოდგენით შებღალავს პატრიარქის ავტორიტეტს. ასეთი რამის “აღმოჩენის” შემდეგ კი დარწმუნებული ვარ ყმუილით გარბის საწერ მაგიდასთან და ყმუილითვე აგრძელებს და ამთავრებს პასკვილს არ-არსებულზე. ყოველ შემთხვევაში მათი “შემოქმედების” გაცნობის შემდეგ ნამდვილად დაგრჩება კაცს შთაბეჭდილება რომ ბოროტად აჟიტირებული და აღგზნებული იყო “პროდუქტზე” მუშაობისას..
ასეთი “ნამუშევარი” იყო დრონი.გე –ს სტატია, რომელიც პატრიარქის მოსკოვურ ვოიაჟს ეხებოდა და შემდეგი სახის სათაურს ატარებდა: ”ფაქტი, რომელზეც ქართული მედია არ (ვერ) საუბრობს: საქართველოს პატრიარქი კირილის კრემლის ოფისში”. და მეორე, ბასილ კობახიძის მოწოდება პატრიარქის წინააღმდეგ საპროტესტო აქციის გამართვის შესახებ. კობახიძე: “ეს აქცია იმის გამოვლინება იქნება, რომ არიან ჩვენს საზოგადოებაში ადამიანები, რომლებიც არ არიან ზომბირებულნი იმ ფსევდოპატრიოტული რელიგიური სლოგანებით, რომლითაც საზოგადოებას ეკლესია და მედია კვებავს”.
პირველი ნაწილი, სადაც საუბარია იმაზე რომ თითქოს მედია რაღაცას “ვერ ამბობს” აბსურდულია. მედიას და ჟურნალისტებს ჩემი ადვოკატობა არ სჭირდება, თუმცა უნდა ითქვას, რომ ქართულმა მედიამ (მათ შორის ტელევიზიებმა და პრესამ) თქვა ის რაც უნდა ეთქვა ანუ გააშუქა პატრიარქის ვიზიტი და იქ არაფერი გადაკრული თუ აუგად ნათქვამი საქართველოს პატრიარქზე არ ყოფილა, იმიტომ რომ საკუთარი თავისთვის არ მიუციათ უფლება სინამდვილის პროექცია მოეხდინათ და გადაჭარბებულად შეეფასებინათ ფაქტი. ეს კარგია და ნამდვილად მადლობა მათ და არამხოლოდ ამის გამო. მე მათ ვემადლიერები იმ სიკეთისთვისაც, რომ პატრიარქის ქადაგებების, შეხვედრების თუ მასთან დაკავშირებული ღონისძიებების უწყვეტად და კარგად გაშუქებას უზრუნველყოფენ. არადა ეს არ იყო ასე თუნდაც ახლო წარსულში. მახსოვს, წლების წინ მის უწმინდესობას ვუთხარი მოეცა უფლება და დაევალებინა (მაშინ საპატრიარქოს ახალგაზრდობის სულიერების და ინტელექტუალური განვითარების ცენტრის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ვიყავი) წინადადებით მიმემართა ტელევიზიებისთვის, რომ მათ პატრიარქის ქადაგებების მნიშვნელოვანი ნაწილი გაეშუქებინათ. მახოვს, მაშინ პატრიარქმა მითხრა რომ ეს არ იყო საჭირო. მეტი ამაზე არაფერი უთქვამს და აღმოჩნდა, როგორც მისგან მიჩვეულები ვართ, მაშინაც წინასწარვე აანალიზებდა თუ როგორ შეიძლებოდა ამ საკითხის მოგვარება. ახლა კარგი სიტუაციაა ამ მხრივ. საქართველოს პატრიარქს საკუთარ მრევლთან ტელევიზიის თუ სხვა ჟანრის მედიის საშუალებით კომუნიკაციის არავითარი პრობლემა არა აქვს. ასე, რომ ამ თვალსაზრისით პრეტენზია გაუგებარია.
ასეც რომ იყოს მოდი ვნახოთ რა თქვა დრონი.გე-მ ისეთი რასაც სხვა მედია-საშუალება ვერ იტყოდა ან რა ჩაიდინა ასეთი პატრიარქმა რომ ყველა მოერიდა ამ ამბის დღის სინათლეზე გამოტანას. დრონი.გე: “…ყველაზე საინტერესო დეტალი: უშუალოდ მოსკოვისა და სრულიად რუსთა პატრიარქ კირილისათვის დიმიტრი მედვედევმა კრემლში ოფის-რეზიდენცია გამოყო, რომელიც გუშინ ეკურთხა. სწორედ ამ, პატრიარქ კირილის კრემლის ოფისში მიიწვიეს საქართველოს პატრიარქი და სხვა ქვეყნების ეკლესიათა მეთაურები, რუსეთის პატრიარქმა სწორედ იქ მიიღო პირისპირ საქართველოს პატრიარქი. უწმინდესი და უნეტარესი, თანხმლებ პირებთან ერთად, კირილის კრემლის ოფისის კურთხევის მონაწილეებიც გახდნენ”… ამ აბზაცის მიხედვითაც კი, რომელიც დრონი.გე-ს “ყველაზე საინტერესოდ” აქვს დასახელებული, ჩანს რომ შედგა სრულიად ტრივიალური, ჩვეულებრივი პროტოკოლური შეხვედრა. მაგრამ როგორც ვხედავთ, აქ ყურადღება გამახვილებულია იმაზე რომ პატრიარქი როგორც გამოცემა ამბობს – “კირილის კრემლის” (აღსანიშნავია რითმული სიტყვათწყობა) ოფისში მივიდა. თუმცა აქაც რა არის უთქმელი და ვერსათქმელი გაუგებარია. ის, რომ რუსული ეკლესიის ადმინისტრაციული ნაწილი (და არამც და არამც თავად ეკლესია როგორც ქრისტეს მისტიური სხეული და სულიერი სავანე) კრემლის პოლიტიკის მხარდამჭერია, ამ “აღმოჩენით” დრონი.გე ვერავის გააკვირვებს. და თუკი ეს გამოცემა იმან აღაშფოთა, რომ პატრიარქი იქ მივიდა სადაც მასპინძელმა დაპატიჟა, ეს მიდგომა სრულიად ნაივური და უმწიფარია. “ყველაზე საინტერესო” აბზაცი ერთი წინადადებით გრძლედება და სრულდება: “შეხვედრაზე კი ერთობლივი კომუნიკე მიიღეს, რომელსაც ყველა მონაწილე მხარე შეუერთდა…”. ბუნებრივია რუსეთი, კრემლი, ერთობლივი კომუნიკე, ზედმეტად საინტერესო და ალბათ ბევრისთვის დამაინტრიგებელი ვერბალური განსაზღვრებებია, არადა როგორც ზემოთ დასახელებული სიტყვები არ აღმოჩნდა საკმარისი იმისთვის, რომ თემას მეტი კონსპირაციული შუქ-ჩრდილები შეეძინა, ასევეა “ერთობლივი კომუნიკე” რომელშიც წერია, რომ მოწვეულმა სტუმრებმა ერთად აღასრულეს ღვთისმსახურება პატრიარქ კირილის 65 წლის იუბილესთან დაკავშირებით. რომ მათ ერთმანეთს გაუზიარეს გამოცდილება. ამ მხრივ განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილდა ღვთისმებრძოლთა პერიოდში ეკლესიის საქმიანობაზე. გამოხატეს სოლიდარობა ახლო აღმოსავლეთის და ჩრდილო აფრიკული რეგიონის ეკლესიების მიმართ, რომლებიც განიცდიან რწმენის გამო დევნას. მათ შორის მოხსენიებული იყო კოსოვოელი სერბები. ისაუბრეს მსოფლიო მართლმადიდებლური კრების გამართვის შესაძლებლობაზე.
ამ სრულიად ნორმალური და მართლმადიდებლურ სამყაროში შექმნილი რეალობის გათვალისიწნებით ადექვატური დღის წესრიგით ეკლესიების მეთაურებმა გამართეს შეხვედრები. როგორც ჩანს ამას მიუღებლად მიიჩნევს დასახელებული გამოცემა. საინტერესოა რას სთხოვენ საქართველოს ეკლესიას, გაებუტოს და ევქარისტიული კავშირი გაწყვიტოს მართლმადიდებლურ სამყაროსთან?!

მე ვსვამ კითხვას – რა არის ამ კომუნიკეში ისეთი, რაც ჩვენს სახელმწიფო ინტერესებს, საერთო ეროვნულ არჩევანს – ევროპისაკენ სწრაფვას, ქვეყნის ღირებულებებს თუ ხალხის ფასეულობებს ეწინააღმდეგება?!
ახლა რაც შეეხება ბასილ კობახიძეს. როგორც ზემოთ აღვნიშნე, მან გააკეთა მოწოდება რომ უკანდაბრუნებული პატრიარქის წინააღმდეგ პირდაპირ აეროპორტში გამართულიყო საპროტესტო აქცია. როგორც მოსკოვური ვიზიტის განხილვისას დავინახეთ, ამის რეალური საბაბი არ არსებობს. თუმცა სკეპტიკოსებს აქვთ საკითხი ე.წ. რეზერვიდან რომლითაც ცდილობენ ეკლესია და პატრიარქი პრო-რუსული პოლიტიკის ლობირებაში დაადანაშაულონ. ეს ამ ეტაპზე მხოლოდ მცდელობა და ეჭვებია. თუმცა ის რაზეც მტკიცებით ფორმაში საუბრობენ, არის საკითხი იმის შესახებ რომ ეკლესია საკუთარ უფლებამოსილებას გასცდა და აჭარბებს. ამიტომ უპრიანია მორიგი შეკითხვა დავსვა და ასე შევთავაზო მკითხველს ძირითადი თემა – რას ითხოვენ სკეპტიკოსები ეკლესიისგან?! რა არის მათი აზრით ეკლესია? როგორც ჩანს თვლიან, რომ ეკლსიის საქმე მხოლოდ ლოცვით-რიტუალური საქმიანობაა. ეს კი რბილად რომ ვთქვათ შეცდომაა. იმდენად რამდენადაც სკეპტიკოსთა ჯგუფის წევრთა ერთი ნაწილისთვის ქართული მაგალითები არ არის ანგარიშგასაწევი და ხშირად მათ დეფინიციით – “გურჯულ-გრუზინული” ნათლავენ და ირონიულად მოიხმარენ, მივმართოთ უცხოურ პრეცედენტებს. მაგალითად, დემოკრატიული აზრისა და ქცევის სტანდარტების მდგენელს, პლურალისტური მოდის ტენდენციების მოკარნახე ამერიკის შეერთებულ შტატებს. ზემოთ ვახსენე, რომ სკეპტიკოსები ეკლესიას უფლებამოსილების გადაჭარბებაში, პოლიტიზაციაში ადანაშაულებენ. ეჭვგარეშეა, ეკლესია და რელიგიური გაერთიანება ზედმეტად არ უნდა ერეოდეს პოლიტიკაში ანუ პოლიტიკური მოთამაშე არ უნდა გახდეს! თუმცა არსებობს ამ წარმოდგენის ცუდად გაგების საფრთხე. მაგალითად იმგვარად, რომ ვიღაცას გაუჩნდეს სურვილი ეკლესიას დაუწესოს საზღვრები მოქმედებისთვის. დააკისროს ირაციონალური საზოგადოებრივი ვალდებულება და შეუქმნას იმგვარი სოციალური გარემო, საიდანაც გამოსვლას აუკრძალავს. რელიგიისა და პოლიტიკის საკითხების ამერიკელი მკვლევარი ჯონ ბაკერი ამბობს: “ომი, მშვიდობა, ადამიანური კეთილდღეობა, სამოქალაქო უფლებები, აბორტი და განათლება, ყოველი მათგანი საზოგადოებრივ სფეროს მიეკუთვნება, თუმცა აქვთ ატრიბუტები, რომლებიც მათ ასევე რელიგიურ საკითხებად აქცევს. სახელმწიფო მონაწილეობის ამ სფეროებში, აუცილებელია ასევე რელიგიური მონაწილეობაც”. იქნებ მითხრას სკეპტიკოსთაგან ვინმემ, ამერიკის შეერთებულ შტატებში მიღებულ და გავრცელებულ ამ შეხედულებაში რა არის მიუღებელი და მცდარი ჩვენი ქვეყნისთვის?! ფასეულობათა რომელი სისტემის თუ პოლიტიკური იდეოლოგიის ფონზეც უნდა ვეცადოთ ამ საკითხის გაგებას და ინტერპრეტაციას, იქნება ეს ლიბერალური, ლიბერტარიანული თუ კონსერვატორული, სიმართლე ჩანს, საღი აზრი იკითხება. აქვე კიდევ ერთი ამერიკელის, პროფესორ გრინავოლტის შეხედულება: “ლიბერალურმა საზოგადოებამ არ უნდა გამოიყენოს რელიგიური მიზეზები ისეთი საქმიანობის აკრძალვისთვის, რომელსაც არ მოაქვს ზიანი“.
როგორც ზემოთ დავწერე, დაუშვებელია რელიგიური იდეების პოლიტიზირების მცდელობა. რელიგიური იდეა მაღალ-ინსტანციურია, გაცილებით მნიშვნელოვანია რადგან ის მარადიულობას და მასში ადამიანის მერმისს, მის იმყოფიერ მდგომარეობას ეხება და შეუძლებელიც კია მისი ერთმნიშვნელოვნად მიწიერ ჭრილში წარმოდგენა. ეს რელიგიური, რწმენითი იდეის გაუბრალოებაც იქნებოდა, რაც უპირველესად სწორედ ეკლესიას არ სურს. მაგრამ ეს ყოველივე სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ ომის ატმოსფეროში მცხოვრები ხალხის, სამხედრო კონფლიქტის მუდმივი საფრთხის ქვეშ მყოფი სახელმწიფოს ბედი ეკლესიას არ უნდა აინტერესებდეს. მშვიდობის მოფენა, მისი ადამიანებამდე მიტანა კი მოქმედების, ნაბიჯების გადადგმის გარეშე არ ხდება. ყველანი (გარკვეული მეტ-ნაკლებობით) ვთანხმდებით რომ ღმერთი არის სიკეთე, სიყვარული და მშვიდობა. და მაშინ როგორ წარმოუდგენია მავანს, მშვიდობა ღმერთმა და ეკლესიამ უნდა მიიტანოს და პატრიარქმა არა?! თუ ვინმეს ეჭვი აქვს, რომ ილია II მოსკოვში პოლიტიკური დისკუსიის ნაწილი, შემადგენელი გახდა ეს ან უმეცრებაა და ან ჯიუტი სურვილი ყველაფერი ასე დაინახოს. არც პატრიარქს სჭირდება ჩემი ადვოკატობა, თუმცა უნდა ითქვას, რომ ამ ეჭვის არსებობის არავითარი ემპირიული თუ გნებავთ დაუსაბუთებელი საბაბიც კი არ არსებობს, თუკი მისი როგორც პატრიარქის 34 წლიან გამოცდილებას და რაც მთავარია გარჯას შევავლებთ თვალს. იმ პატრიარქის ღვაწლს, რომელიც სრულიად მართებულად და სწორად აცნობიერებს ეკლესიის სოციალური მსახურების აუცილებლობას.
ეკლესია, რომელიც თანამედროვე საზოგადოების პოლიტიკურ და სოციალურ მდგომარეობას, შექმნილ და არსებულ სიტუაციას უგულებელყოფს, ფაქტებს იგნორირებას უკეთებს, დგება საფრთხის წინაშე რომ დაკარგოს თავისი ქრესტომათიული მოწოდება და დანიშნულება, რადგან ეკლესია ადამიანთა საზოგადოებაა. არა უბრალოდ ისეთი ადგილი სადაც თავმოყრილია ადამიანთა გარკვეული რაოდენობა, არამედ სივრცე სადაც ადამიანზე როგორც პერსონალურად ისე მათ ერთობაზე, როგორც სახელმწიფოს და პოლიტიკური ერთეულის შემადგენელზე ზრუნავენ. მათი მშვიდობიანი არსებობისათვის ძალისხმევას იღებენ და სტაბილურობის განმტკიცებაშიც საკუთარი წვლილი შეაქვთ.
სხვა საკითხია ვისაუბროთ რა პოტენციალი არსებობს საიმისოდ, რომ რუსეთის პატრიარქისგან რომელიც საკუთარი ქვეყნის მეომრებს “მოძმე ოსების დაცვისთვის” ლოცავს და მადლობას უხდის და კრემლის თავკაცებისგან რომელთაც ქართველთა წინააღმდეგ სადამსჯელო სამხედრო ღონისძიება გაატარეს (ამის მიუხედავად საერთო რწმენაზე საუბრობენ) მშვიდობისა და განვითარების პროცესში ხელის არ-შეშლის გარანტია მივიღოთ?! ამას აქვს პასუხი და ის ყველაზე გასაგებად თავად პატრიარქმა ილია II გასცა 2008 წლის აგვისტოს დღეებში, როცა ქართველი დაჭრილი ჯარისკაცების გამოსაყვანად და გარდაცვლილთა გადმოსასვენებლად თავად შევიდა ცხინვალში. როცა ქართული მემკვიდრეობის წინააღმდეგ გამოვლენილ რუსულ ვანდალიზმზე, ზოგადად რუსულ სამხედრო აგრესიაზე და ჩვენი ტერიტორიების მიტაცებასთან დაკავშირებით ერთმნიშვნელოვნად მკაცრი და გასაგები პოზიცია დააფიქსირა. ის, რომ რუსეთი ოკუპანტი, აგრესორი და ჩვენი ქვეყნის ინსტიტუციური ევროპისაკენ გზაზე შემაფერხებელი ძალაა – უდავოა! თუმცა ეს იმას არ ნიშნავს, რომ პატრიარქმა მისი ვიზიტით კიდევ უფრო გაამძარფრა და გაამყარა ჩამოთვლილი გარემოებები. მართალია ისიც, რომ პატრიარქი პირდაპირი გზით ვერ ჩაერევა და სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობების აღდგენის და ტერიტორიული პრობლემების გადაწყვეტის საქმეს ვერ აიღებს საკუთარი პასუხეისმგებლობის ქვეშ რადგან ეს პოლიტიკური დისკუსიის საგანია. თუმცა პატრიარქს და ეკლესიას ეხება ამჟამად ოკუპირებულ ტერიტორიებზე საქართველოს ეკლესიის იურისდიქციის აღდგენის საკითხი, რაც შესაძლებელია გახდეს წინაპირობა უშუალო მხარეებს შორის ზემოთ დასახელებულ საკითხებზე მსჯელობის დაწყებისთვის. და რადგან ვამბობთ, რომ რუსეთთან ურთიერთობის ნორმალიზება ყველას ამოცანაა, მაშინ ნუ შევიტანთ ეჭვს პატრიარქის გულწრფელობაში. იმ კაცის ჯანსაღ სამოქალაქო პოზიციაში, რომელმაც შესაძლებელია მოახერხოს პრინციპების და ღირებულებების არ-დათმობის ხარჯზე შედეგის მიღწევა და ხელშესახები ფაქტორების გაჩენა, რომელიც შემდგომში სახელმწიფომ და მისმა პოლიტიკურმა აპარატმა უნდა აქციოს ფაქტობრივ და კანონზე დაყრდნობილ მოცემულობად.
და ბოლოს, შეხვედრაზე პოლონეთის, სლოვაკეთის, რუმინეთის და ბულგარეთის ეკლესიების მეთაურებიც იმყოფებოდნენ. სხვა აღმოსავლეთ ევროპულ ქვეყნებზე რომ არაფერი ვთქვათ, თავს დამტყდარი მასშტაბური ტრაგედიის მიუხედავად, რომელსაც პოლონეთის პრეზიდენტი, მისი მეუღლე და პრაქტიკულად მთელი ადმინისტრაცია შეეწირა და რომელშიც ადგილობრივი საზოგადოების დიდი ნაწილის აზრით მთავარი როლი რუსულ სპეცსამსახურებს და კრემლს მიუძღვის, დარწმუნებული ვარ, რომ პოლონეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურის რუსეთში ჩასვლას ეჭვის თვალით არ შეხედავენ, მის პრო-რუსულობაზე არავინ ისაუბრებს და მოსკოვში მისი ვიზიტი რუსული პოლიტიკური ისტებლიშმენტის რეაბილიტაციის მცდელობას არ დაუკავშირდება.

ზაზა გაბუნია
დაიბეჭდა გაზეთ “რეზონანსის” 26 ნოემბრის ნომერში

ზვიად გამსახურდიას წერილი (ნაწყვეტი) ედუარდ შევარდნაძისადმი

“….ამასთან თქვენ და გორბაჩოვი ყოველნაირად უჭერდით მხარს ოს სეპარატისტებს, რაც ხელს უწყობდა შიდა ქართლის კონფლიქტის გაღვივებას და საუკეთესო საშუალება იყო ჯარის შემოყვანისა და საქართველოს ხელახალი ანექსიისა. ამასთან ყოველნაირად ინიღბებოდით და მალავდით კავშირს ამ მოვლენებთან. თქვენ თითიც არ გაანძრიეთ იმისათვის, რომ ეს საფრთხე აშორებოდა საქართველოს. შეგახსენებთ ერთადერთ სატელეფონო საუბარს, რომელიც შედგა ჩვენს შორის 1991 წლის გაზაფხულზე, როდესაც გორბაჩოვმა დააპირა საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადება შიდა ქართლის მთელს ტერიტორიაზე, რაც საქართველოს ხელახალ ოკუპაციას მოასწავებდა.

მაშინ ჯერ კიდევ ვფიქრობდი რომ შეგებრალებოდათ თქვენი ქვეყანა და სწორ ინფორმაციას მაინც მივიღებდი თქვენგან ამ საშინელი საფრთხის შესახებ. როდესაც ტელეფონით დაგიკავშირდით თქვენ მითხარით, რომ მე უნდა დამერეკა გორბაჩოვისადმი და მეთხოვა შეეჩერებინა საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადება. ეს იმას მოასწავებდა, რომ გორბაჩოვი სანაცვლოდ მომთხოვდა საკავშირო ხელშეკრულებაზე ხელის მოწერას, ამიტომ ცხადია, აღარ დავურეკე მას. შემდეგ მე მოვითხოვე თქვენგან დაგვხმარებოდით საქართველოს გამოყოფაში სსრ კავშირიდან, თანაც შეგახსენეთ, რომ თქვენ თქვენი სამშობლოს მეტი არაფერი დაგრჩენოდათ და უნდა გეფიქრათ მის კეთიდღეობაზე. ,,დამანებეთ თავი, მე ერთი პენსიონერი კაცი ვარ და ნუ მთხოვთ იმაზე მეტს, რაც შემიძლია”- ასეთი იყო თქვენი პასუხი; მე გკითხეთ აგრეთვე, მიეცით თუ არა ხმა საქართველოს დამოუკიდებლობას 31 მარტის რეფერენდუმზე, რაზედაც თქვენ დუმილით მიპასუხეთ. ახლა საყოველთაოდ ცნობილია, რომ თქვენ მხოლოდ 17 მარტის ე.წ. საკავშირო რეფერენდუმში მიიღეთ მონაწილეობა და ხმა მიეცით საბჭოთა კავშირის შენარჩუნებას, ხოლო 31 მარტს საქართველო და მისი დამოუკიდებლობა არც გაგხსენებიათ. მაგრამ თქვენი ყველაზე დიდი დანაშაული მაინც არის საქართველოში კრიმინალური რევოლუციის შემზადება და განხორციელება, რასაც პრეცენდენტი არ გააჩნია მსოფლიო ისტორიაში. თქვენ, ერთდროს დამნაშავეობასთან ვითომდაც მებრძოლი, დაუკავშირდით დამნაშავეთა სამყაროს და მისი მეშვეობით მოახდინეთ გადატრიალება საქართველოში. დამნაშავეთა სამყაროს წარმომადგენლები _ ჯ. იოსელიანი თავისი ,,მხედრიონით” და თ. კიტოვანი თავისი კრიმინალური ,,გვარდიით”, რომელმაც უღალატა კანონიერ ხელისუფლებას, თქვენი დადასაყრდენი არიან დღესაც.

თქვენს მიერ შექმნილმა კრიმინალურმა ხუნტამ, საქართველოში ,,ზაკვო”-ს ჯარების დახმარებით, დაატრიალა იგივე რასაც სჩადიოდნენ მურვან-ყრუს, ჯალაჯედინის, თემურ-ლენგის, შაჰაბასისა და აღა-მაჰმად ხანის ურდოები. ხუნტაში დამნაშავე სამყაროსთან ერთად გაერთიანდენენ მაფიოზი პარტოკრატები და თქვენს მიერ პრივილეგირებული კომუნისტური ინტელიგენციის წარმომადგენლები, ის ინტელიგენტები, რომელთა მიერ იარაღის ხელში აღებას თქვენ მიესალმეთ თვითმფრინავის ტრაპიდანვე საქართველოში ჩამოსვლისას. აი, ის სოციალური ფენები, რომელთაც თქვენ ეყრდნობით დღეს და რომელთა ხელითაც აპირებთ საქართველოს მომავლის ,,აშენებას”. საქართველოს ციხეებიდან და კოლონიებიდან თქვენი ,,ამნისტიით” გამოშვებული 4 ათასამდე კრიმინალის დიქტატის ქვეშ არის დღეს მილიცია და პროკურატურა, მთელი სამართალდამცავი ორგანოები, რომელნიც ხელს უწყობენ მათ ახალ-ახალი სისხლიანი დანაშაულების ჩადენაში. თქვენი და ამ კრიმინალების დავალებით შეთითხნა პროკურატურამ ,,საქმეები” ჩემს წინააღმდეგ, უზენაესი საბჭოს დეპუტატებისა და სხვა თანამდებობის პირების წინააღმდეგ, ხოლო ნამდვილ დამნაშავეთა საქმეები გააუქმა და მათი რეაბილიტაცია მოახდინა. პატიმრობიდან გაათავისუფლა ქართველი ხალხის მოსისხლე მტერი, ბოროტმოქმედი ტ. ყულუმბეგოვი, რამაც ახალი აღმავლობა გამოიწვია ე.წ. სამხრეთ ოსეთის სეპარატისტულ-ტერორისტული მოძრაობისა და საბოლოოდ დაგვაკარგვინა შიდა ქართლი….”

პლანეტა 7 მილიარდი მოსახლით (საინტერესო ფოტოები)

სააკაშვილის მიერ ხელოვნურად შექმნილ ვაკუუმში გამოჩნდა ბატონი ივანიშვილი. ამიტომაც მის პოლიტიკაში შემოსვლას დადებითად ვაფასებთ

“ეს იყო ისტერია, ასეთი პრესკონფერენციით, რომელსაც პრესკონფერენციასთან საერთო ძალზე ცოტა რამ ჰქონდა, წააგეს იმ მედიასაშუალებებმა, რომელთაც აბსოლუტურად არასწორი ფორმა შეარჩიეს თუნდაც უმწვავესი შეკითხვების დასმისა. ეს განაპირობა იმ ვითარებამ, რომელიც ბოლო წლებში ჩამოყალიბდა და რომლის თავიდათავი მიხეილ სააკაშვილი და ჩვენი საზოგადოების ნაწილის აზროვნების წესია. არც ერთი ადამიანი ავტორიტარი თავისით არ ხდება, ამისკენ უბიძგებენ ისინი, ვინც მას მესიად, მხსნელად რაცხენ. რაც საქართველოში ხდება, იმის გამოძახილი იყო ეს პრესკონფერენციაც. რომ ვიკითხოთ, ყველა მართლმადიდებელი ვართ და 20 წელია ახალი კერპების შექმნისა და ძველის ნგრევის გარდა სხვა არაფერი გაგვიკეთებია. ეს სახადი ვერა და ვერ მოვიხადეთ. საზოგადოების ნაწილი ფიქრობს, რომ არსებობს ჯადოსნური ჯოხი, რომელიც გარკვეული პირის ხელში თუ მოხვდა, რადიკალურად შეცვლის მათ ცხოვრებას ერთ დღეში”, – აცხადებს ქრისტიან-დემოკრატთა ლიდერი გიორგი თარგამაძე გაზეთ “კვირის პალიტრისთვის” მიცემულ ინტერვიუში, სათაურით “ფრთხილად უნდა ვიყოთ, რათა უკიდურესობაში არ გადავვარდეთ” / “20 წელია ახალი კერპების შექმნისა და ძველის ნგრევის გარდა სხვა არაფერი გაგვიკეთებია”.
“თქვენს კითხვას პირდაპირ ვუპასუხებ – ჯონ ბასთან საუბარი გვქონდა იმ პოლიტიკურ რეალობაზე, რომელიც ქვეყანაშია და იმ როლზე, რომელიც ქრისტიანულ-დემოკრატიულმა მოძრაობამ უნდა ითამაშოს. აშშ-ის ელჩის მოსვლა ჩვენი პარტიის ოფისში მნიშვნელოვანი ჟესტი იყო და ბატონი ბასის განცხადებითაც ნათელი გახდა, რომ აშშ ცალკეულ პირებს ან რომელიმე პოლიტიკურ პარტიას კი არ უჭერს მხარს, არამედ კონკურენტული პოლიტიკური სივრცის ჩამოყალიბებას, რომელიც არ იქნება დამოკიდებული ერთი რომელიმე ადამიანის პროდემოკრატიულობაზე, პროდასავლურობაზე, კარგ ხასიათზე თუ დიქტატორულ თვისებებზე, არამედ დამოკიდებული იქნება პოლიტიკურ ბალანსზე, რომელიც კონკრეტული მექანიზმებით შეიქმნება. წინსვლის და სტაბილურობისთვის მნიშვნელოვანია, რამდენიმე ძლიერი პოლიტიკური პარტიისა ან პოლიტიკური ჯგუფის არსებობა, რომლებიც არც იმდენად ძლიერები იქნებიან, რომ სხვები გაანადგურონ, მაგრამ იმდენი ძალა ექნებათ, რომ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინონ პოლიტიკურ პროცესზე. ეს არის ამერიკელებისა და ჩვენი სურვილიც”, – აღნიშნავს გამოცემის კორესპონდენტთან საუბრისას გიორგი თარგამაძე.
“ქართველი საზოგადოება უნდა იყოს დაინტერესებული არ განმეორდეს ის, რაც 20 წლის განმავლობაში ციკლურად მეორდება საქართველოს პოლიტიკურ ისტორიაში. საქართველო არ უნდა იყოს გლადიატორების ბრძოლის არენა, სადაც პოლიტიკური ოპონენტები ერთმანეთს მტრად მოიაზრებენ, სადაც გამარჯვებული კლავს დამარცხებულს და თანამშრომლობის პერსპექტივა დაპირისპირების დაწყებისთანავე ისპობა. ზომიერი პოზიციის დაკავება ძნელია, მაგრამ მიგვაჩნია, რომ ქვეყნის ნორმალური განვითარების ერთადერთი პერსპექტივა სწორედ ეს არის. ჩვენ სრულიად ადეკვატური დამოკიდებულება გვაქვს როგორც მმართველი გუნდისა და პირამიდის სათავეში მდგომი მიხეილ სააკაშვილის, ისე იმ ახალი პოლიტიკური გაერთიანების მიმართ, რომელიც ბატონი ივანიშვილის ქოლგის ქვეშ ყალიბდება. ჩვენ არც სააკაშვილის მეფობანას შევგუებივართ და არც აზროვნების მონოპოლიზაციაზე პრეტენზიის მქონე მილიარდერის ინტრონიზაციის მცდელობაში ვაპირებთ მონაწილეობას. ეს იყო ძირითადი შეტყობინება, რომელიც ჩვენთან სტუმრობის დროს აშშ-ის ელჩს გადავეცით”, – განაგრძობს ქრისტიან-დემოკრატთა ლიდერი.
“ჩვენ საზოგადოებას არაერთხელ ვაჩვენეთ მაგალითი, თუ როგორ შეგვიძლია ქვეყნის ინტერესებიდან გამომდინარე, მკვეთრი დაპირისპირების დროსაც კი ვითანამშრომლოთ პოლიტიკურ ძალებთან. როდესაც ასეთი პრეცედენტები არსებობს, ვერ ვხედავ პრობლემას თემატური თანამშრომლობისა რომელიმე ოპოზიციურ ძალასთან, მაგრამ არის წინა პირობები, რომლებიც ჩვენ დასახული გვაქვს. ეს უკავშირდება ივანიშვილის პირველ განცხადებებს. თუ ის ეპითეტები, რომელიც გამოიყენა ჩვენზე საუბრისას, ისევ ძალაში რჩება, ეს ავტომატურად გამორიცხავს ჩვენს შორის კომუნიკაციასაც კი. ჩვენ ყველაფერზე მაღლა ვაყენებთ ქვეყნის ეროვნულ ინტერესს და ამ კონტექსტში განვიხილავთ ნებისმიერ შესაძლო თანამშრომლობას, მაგრამ უაღრესად მნიშვნელოვნად მიგვაჩნია საკუთარი ღირსების დაცვაც. ჩვენ ვუფრთხილდებით ჩვენს რეპუტაციას. ასე რომ, ჩვენი პოზიცია მისხლითაც არ შეიცვლება და როგორ შეიცვლება ბატონი ივანიშვილისა, ეს მომავალში მის განცხადებებში გამოჩნდება“- აცხადებს გიორგი თარგამაძე.
“თუმცა არის ბევრი რამ, რაც ჩვენ განგვასხვავებს, კერძოდ, რუსეთთან ჩვენი ქვეყნის პოზიცია, 2008 წლის საქართველო-რუსეთის ომის მიზეზებისა თუ შედეგების შეფასება, ქვეყნის კონსტიტუციური მოწყობა, ხელისუფლების დეცენტრალიზაცია და ა.შ. ამ მხრივ ბატონი ივანიშვილისაგან დიდად განვსხვავდებით. ომი საქართველოს არ დაუწყია. ეს იყო დიდი სამხედრო-პოლიტიკური პროვოკაცია. ჩემთვის ერთმნიშვნელოვანია, რომ რუსეთმა დაიწყო სამხედრო აგრესია საქართველოში და ჩვენი ხელისუფლება მოექცა ხაფანგში, რომლიდან თავის დაძვრენა შეიძლებოდა, მაგრამ იმის თქმა, რომ 2008 წლის აგვისტოში მომხდარზე ქართველებს გვაწევს პასუხისმგებლობა, ძალზე არასწორი“, თვლის გიორგი თარგამაძე და შეკითხვას – “რატომ მისცა ამ რეზოლუციას ხმა ქართულმა დელეგაციამ?”- პასუხობს:
“რეზოლუციაში არ წერია, რომ ომი ქართველებმა დავიწყეთ. იქ წერია, რომ სამხედრო მოქმედებები აქტიურ საომარ ფაზაში გადავიდა ცხინვალის მიმართულებით სროლის შემდეგ, მაგრამ ეს ქართველების დაწყებული ომი იყო თუ რუსების პროვოცირებული და მათი სამხედრო აგრესია, ამას ორივე მხარე განსხვავებულ ინტერპრეტაციას ვაძლევთ. ფრთხილად უნდა ვიყოთ, როდესაც ევროსაბჭოს ამ რეზოლუციას განვმარტავთ. იქ პირდაპირ რუსეთია დადანაშაულებული, რომ მას ევროსაბჭოს წევრი სუვერენული სახელმწიფოს ტერიტორიაზე საომარი მოქმედებები არ უნდა დაეწყო. იქ არის მოთხოვნები, რომ უარყოს ამ ორი ტერიტორიის უკანონო აღიარება და გაიყვანოს ჯარები კონფლიქტამდე ტერიტორიაზე, ხელი შეუწყოს ეთნიკური წმენდის გამო შექმნილი მდგომარეობის გამოსწორებას და ქართველების დაბრუნებას ოკუპირებულ ტერიტორიაზე”.
“რაც შეეხება ვმო-ში რუსეთის გაწევრებაზე საქართველოს თანხმობას – უკიდურესობაა, როდესაც პრეზიდენტი სააკაშვილი ამას ნათლავს დიდ დიპლომატიურ გამარჯვებად და ასევე უკიდურესობაა, როდესაც ჩემი კოლეგა ოპოზიციონერები ამბობენ, საქართველოს ეს არ უნდა დაეთმო და კიდევ მეტის მიღება შეიძლებოდაო. მეტის მიღება არ შეიძლებოდა. მეტიც, იმდენად სახიფათო მიჯნასთან ვიდექით, შეიძლებოდა, საქართველოსთვის არც ეკითხათ ამ საკითხის გადაწყვეტა. მთავარია, ამ შეთანხმებით რუსეთის ფედერაციამ აღიარა საქართველო-რუსეთის ეკონომიკური საზღვრები. ამ შეთანხმებით სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობის განვითარების პერსპექტივა გაგვიჩნდება რუსეთთან. ამაზე უკეთესი შედეგის მიღწევა დღეს შეუძლებელი იყო”, – დასძენს გიორგი თარგამაძე.
“ოპოზიციურ ფლანგზე იმედგაცრუება სუფევდა, საზოგადოება ხედავდა, რომ ერთი-ორი ოპოზიციური პოლიტიკური ძალა ვერ შეძლებდა ხელისუფლებასთან თანასწორ პაექრობას. სააკაშვილის მიერ ხელოვნურად შექმნილ ვაკუუმში ვიღაც უნდა გამოჩენილიყო და გამოჩნდა ბატონი ივანიშვილი. ამიტომაც მის პოლიტიკაში შემოსვლას დადებითად ვაფასებთ, მაგრამ ფრთხილად უნდა ვიყოთ, რათა უკიდურესობაში არ გადავვარდეთ. ჩვენ უკვე გვქონდა პროექტი “საქართველო შევარდნაძის გარეშე”. ახლა თუ დაიწყო პროექტი “საქართველო სააკაშვილის გარეშე”, ეს ისევ მოიტანს მიშას ან ვიღაცის საქართველოს. ჩვენ ვიღაცის კი არა, ყველას საქართველო გვინდა, სადაც ყველას ინტერესი იქნება დაცული და ერთ პირზე არ იქნება დამოკიდებული, დემოკრატიას ააშენებს თუ თავზე დაგვამხობს“, – დაასკვნის ქრისტიან-დემოკრატთა ლიდერი.

გაზეთი “კვირის პალიტრა”